Патӑрьел округӗнчи Илдар Белалов 2018 ҫулта хӑйӗн ӗҫне пуҫарнӑ. Ун чухне вӑл ӗҫе пуҫӑннӑ фермерсен конкурсӗнче ҫӗнтерсе патшалӑхран 3 миллион тенке тивӗҫнӗ. Шӑпах ҫак укҫа пысӑк хуҫалӑх патне ҫитмелли пӗрремӗш утӑм пулса тӑнӑ.
Сакӑр ҫулта Илдар патшалӑхран виҫӗ хутчен пулӑшу илнӗ. 2022 ҫулта ӑна 15 миллион тенкӗлӗх грант панӑ, ку укҫапа вӑл 100 пуҫ выльӑх туянса ферма тума тытӑннӑ. Тепӗр виҫӗ ҫултан вара вӑл патшалӑхран 18 миллион тенке тивӗҫнӗ. Ку укҫапа фермер выльӑх-чӗрлӗх комплексне хӑпартма пуҫланӑ.
Паянхи кун Илдар Белалов хуҫалӑхӗнче – 133 выльӑх, 2025 ҫулта унӑн хуҫалӑхӗнче 58,3 тонна аш-какай туса илнӗ.
Ӗҫлес тесен темле майпа та ӗҫлеме пулать ав. Илдар Белалов – питӗ лайӑх тӗслӗх.
Ипподром ҫӑлтӑрӗ хуҫине сасӑлав участокне илсе ҫитернӗ. Ҫапла, республикӑра паян участока лашапа пынӑ тӗслӗх те пулнӑ.
Александр Попов Патӑрьел округӗнчи 2413-мӗш суйлав участокне пынӑ. Пӗччен мар, ӑна унта тӑватӑ ураллӑ шанчӑклӑ тусӗ, Апогей ятлӑ лаша, илсе ҫитернӗ.
Апогей Ҫӗньял ялӗн ипподромӗн ҫӑлтӑрӗ шутланать. Вӑл 48 хутчен старта тухса 23 хутчен ҫӗнтернӗ.
Палӑртса хӑварар: унӑн хуҫи Александр Попов тӑтӑшах лаша турнирӗсем ирттерет: Питравра, Акатуйра.
Патӑрьел округӗнче туса кӑларакан чипс Китай рынокне тухасшӑн. Хальхи вӑхӑтра Анат Туҫа ялӗнчи фермер Валерий Кузнецов хӑйӗн «Чебо» продукцийӗпе Китайра пӗтӗм тӗнчери SIAL Guangzhou куравра паллаштарать.
Унта чӑваш чипсне Кӑнтӑр Китайри ҫынсем, пысӑк закупщиксем тутанса пӑхаҫҫӗ, сӑнаҫҫӗ. Кайран, тен, туянма та тытӑнӗҫ.
Китая тухас ҫул темиҫе уйӑха тӑсӑлнӑ. Утӑ уйӑхӗнче унти делегаци ЧР Ял хуҫалӑх министерствинче пулнӑ, килӗштерсе ӗҫлессине сӳтсе явнӑ. Халӗ ав калаҫу ӗҫссем патне ҫитнӗ.
Чипс туса кӑларас производствӑна патшалӑх та аталантарма пулӑшнӑ. 2025 ҫулта кооператива 5,9 миллион тенкӗ уйӑрса панӑ, унпа оборудовани туяннӑ. Кӑҫал та предприятие укҫа тивӗҫнӗ: 1,7 миллион тенкӗ. Ҫапла майпа «Чебо» продукцин ҫӗнӗ рынока тухма майсем уҫӑлнӑ.
Мӗнех, Китай ҫыннисене чӑваш чипсӗ килӗшессе, вӗсем ӑна туянма пуҫласса шанатпӑр.
Чӑваш Енре ҫуралса ӳснӗ Гузелия Сафина каллех Forbes рейтингне лекнӗ. Хальхинче вӑл 400 миллион долларпа танлашакан капиталӗпе 19-мӗш вырӑн йышӑннӑ.
Гузелия Сафина – ТАИФ правлени председателӗн тӗп канашҫи. Вӑл ҫӗршыври чи пуян хӗрарӑмсен списокне 11-мӗш хут лекнӗ.
Палӑртса хӑварар: Гузеляи Сафина Патӑрьел районӗнчи Ксыл-Чишма ялӗнче ҫуралса ӳснӗ. Карьерине бухгалтертан пуҫӑннӑ, 1990 ҫулсенче вара ТАИФ ушкӑнӗн тӗп финансисчӗсенчен пӗри пулса тӑнӑ. Пирӗн ентеш Forbes рейтингне 2014 ҫултанпа (2022-2024 ҫулсемсӗр пуҫне) кӗрет.
Сӑмах май, пӗлтӗр Гузелия Сафина тӑван ялӗнче парк хута янӑ. Вӑл ҫак ӗҫ пуҫаруҫи тата спонсорӗ пулнӑ.
Ҫумӑр нумай ҫӑвать пулин те Чӑваш Енри аграрисем алӑ усмаҫҫӗ – вырма ӗҫне малалла тӑсаҫҫӗ. Паянхи кун тӗлне кӑтарту япӑхах мар темелле – тӗш тырӑн 40 процентне пухса кӗртнӗ.
Лаптӑкпа илес тӗк ку 97,6 пин ытла гектарпа танлашать. Хальччен 350 пин ытла тонна тырӑ ҫапса илнӗ, тухӑҫӗ пӗр гектартан 35,8 центнерпа танлашать.
Тухӑҫ енӗпе Красноармейски районӗ малта. Вал сборӗ Патӑрьел районӗнче ытларах. Ҫӗрпӳ, Куславкка тата Канаш районӗсем те лайӑх кӑтартусемпе палӑраҫҫӗ.
Вырма ӗҫе пынӑ вӑхӑтрах пахча ҫимӗҫ, ҫӗрулми, рапс тата горчица пухса кӗртеҫҫӗ, куккуруса силоса хываҫҫӗ. Кунсӑр пуҫне кӗрхисене акма тытӑннӑ – хальхи вӑхӑтра 6,7 пин ытла гектар акнӑ – ӗҫсем графикпа килӗшӳллӗн пыраҫҫӗ.
Ҫак эрнере, ҫурла уйӑхӗн 25-мӗшӗнче, Патӑрьел районӗнчи чӑваш чӗлхипе литератури вӗрентекенӗсен ларӑвӗ иртнӗ. Унта иртнӗ вӗренӳ ҫулне пӗтӗмлетнӗ.
Мероприятие Любовь Титова, Елена Анюрова, Наталия Путякова, Светлана Никитина, Ольга Каллина вӗрентекенсем тухса калаҫнӑ.
«Паянхи пурнӑҫра вӗрентекен умне тухса тӑракан тӗрлӗ ыйтусене хускатрӑмӑр, чӑваш чӗлхипе литератури вӗрентекенсен меслетлӗх пӗрлешӗвӗн ҫитес ҫулӑн ӗҫлӗ планне йышӑнса хӑвартӑмӑр. Ӗҫре палӑрнӑ пултаруллӑ вӗрентекенсене палӑртса саламларӑмӑр, кашнин сӗнӗвне шута илсе малашне те пӗр шухӑшлӑ, хастар пулма, пӗр тӗллевпе, меслетсемпе, майсемпе, тӗрлӗ воспитани ҫул-йӗрӗпе пӗрле ӗҫлесе-шухӑшласа, методика сӗнӗвӗсене тивӗҫтерсе вӑй хума калаҫса татӑлтӑмӑр», — тесе ҫырнӑ лару пирки асӑннӑ тӑрӑхри Ыхра Ҫырминчи шкул учителӗ Светлана Кулакова халӑх тетелӗнчи хӑйӗн страницинче.
Хальхи вӑхӑтра нумай чӑваш ялӗнче ачасем мӗн пӗчӗкрен вырӑсла калаҫса ӳсеҫҫӗ. Уншӑн вӗсем айӑплӑ мар-ха: ывал-хӗрне аслисем, ашшӗ-амӑшӗ, ют чӗлхепе калаҫтарать.
Патӑрьел районӗнчи Пӑлапуҫ Пашьел ялӗнче вара вырӑсла калаҫакан ҫемьесем хальлӗхе пӗр-иккӗрен ытла мар-мӗн.
Пӑлапуҫ Пашьел шкулӗнче 37 ҫул ӗҫлекен Светлана Никитина «Хыпар» издательство ҫуртне ҫапларах каласа кӑтартнӑ: «Пирӗн ялти ҫынсем — тӗп хуларан аякран пурӑннипе-ши — вырӑсланман-ха. Пӗр-икӗ ҫемьере килте вырӑсла калаҫаҫҫӗ, ыттисем — чӑвашла».
Чӑваш чӗлхи вӗрентекен калашле, «килте пӗр-пӗринпе вырӑсла хутшӑнма тытӑнни — пысӑк чӑрмав, мӗншӗн тесен ачан ӑс-тӑнӗ, тавра курӑмӗ чи малтан ҫемьере аталанать. Ҫапла майпа ӑруран ӑрӑва куҫакан чӗлхе татӑлать».
Патӑрьел округӗнчи Пӑлакасси ялӗнче паян канализаци тасатнӑ хыҫҫӑн 1 ҫын вилнӗ, 4-шӗ больницӑра сипленет
Ҫакӑ паллӑ: предприятире 5 рабочи канализаци тасатнӑ, ҫавӑн чухне вӗсем наркӑмӑшланнӑ. Пурне те пульницӑна илсе ҫитернӗ, анчах, шел те, пӗрин пурнӑҫне тухтӑрсем ҫӑлайман.
Иккӗшӗн сывлӑхӗ йывӑр, вӗсене санавиаци вертолечӗпе Шупашкар хулинчи пульницӑна илсе каясшӑн. «Ҫыхӑнура» порталта пӗлтернӗ тӑрӑх, ку «Патӑрьел беконӗ» предприятин «Авангард» филиалӗнче пулма пултарнӑ.
Халӗ прокуратура тӗрӗслев ирттерет. Объектра ӗҫ сыхлавӗшӗн тата хӑрушсӑрлӑх техникине пӑхӑнассишӗн камсем яваплӑ пулнине палӑртаҫҫӗ.
Нумаях пулмасть Чӑваш кӗнеке издательствинче Анна Тумалановӑн «Пӗчӗк Кулян пысӑк тӗллевӗсем» кӗнеки пичетленсе тухнӑ.
Издательствӑра пӗлтернӗ тӑрӑх, авторӑн алҫырӑвӗ ачасемпе ҫамрӑксем валли чӑвашла ҫырнӑ хайлавсен 2025 ҫулхи конкурсӗнче ҫӗнтернӗ. Кӗҫӗн ҫулхи ачасем валли пичетлесе кӑларнӑ кӗнеке тиражӗ — 1510 экземпляр.
Анна Тумаланова (Езюкова) 1956 ҫулхи нарӑс уйӑхӗн 12-мӗшӗнче Патӑрьел районӗнчи Вӑрманхӗрри Шӑхаль ялӗнче ҫуралнӑ. Филолог пӗлӗвеллӗскер Йӗпреҫ районӗнчи Чӑваш Тимеш шкулӗнче вырӑс чӗлхипе литература вӗрентекенӗ (1977–2003), Йӗпреҫ районӗн «Ҫӗнтерӳшӗн» хаҫатӗнче пай редакторӗ (2003–2007) пулса ӗҫленӗ. Чӑваш кӗнеке издательствинче Анна Тумаланова пирки прозаик, сӑвӑҫ, драматург тесе пӗлтернӗ.
Николай Селиванова Чӑваш Республикин Хисеп грамотипе чыслама йышӑннӑ. 84 ҫулти хисеплӗ ватта сума сӑвасси ҫинчен калакан Хушӑва Чӑваш Ен Элтеперӗ ӗнер алӑ пуснӑ.
Николай Васильевич — Чӑваш Енӗн агропромышленность комплексӗн ветерансен канашӗн Патӑрьел районӗнчи организаци членӗ.
Николай Селиванов 1942 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Патӑрьел районӗнчи Кӗҫӗн Арапуҫ ялӗнче ҫуралнӑ. Ҫӗрпӳри ял хуҫалӑх техникумӗнчен тата Мускаври Профсоюз юхӑмӗн аслӑ шкулӗнчен экономиста вӗренсе тухнӑ.
Ӗҫ биографине «Герой» колхозри кӗтӳҫрен пуҫланӑ, унтан Юхмара транспорт бригадин бригадирӗ пулнӑ. 1982-1983 ҫулсенче «Герой» колхозра профком председателӗнче ӗҫленӗ. Унтан ӑна КПСС райкомӗнче пропагандӑпа агитаци пайӗнче инструкторта тӑрӑшма шаннӑ. 1985 ҫултанпа вӑл ял хуҫалӑх ӗҫченӗсен профсоюзӗн райкомне ертсе пынӑ. 1996-2000 ҫулсенче Патӑрьел районӗн администрацийӗн пуҫлӑхӗ пулнӑ, кайран Чӑваш патшалӑх университетӗнче преподавательте тӑрӑшнӑ. 2005 ҫултанпа Мускаври «ВИА-Строй» строительство организацийӗн гендиректорӗнче тӑрӑшнӑ.
-0.7 °C